Katika miaka ya awali, wakulima wengi walikuwa na shaka kupanda miti ya asili na ya matunda mashambani mwao kutokana na changamoto za kifedha, hali ya hewa isiyotabirika, na ukubwa mdogo wa mashamba. Hata hivyo, hali imeanza kubadilika katika kijiji cha Kirimangai, kata ya Weru, tarafa ya Ol Jororok, kutokana na juhudi za mabadiliko zinazotekelezwa kupitia Mradi wa Kilimo Mseto wa Kirimangai.
Licha ya changamoto za awali, wakulima katika eneo hilo wameanza kukumbatia kilimo mseto baada ya kupokea mafunzo na msaada kutoka kwa Solidaridad Mashariki na Afrika ya Kati, shirika lisilo la kiserikali linalojihusisha na usimamizi endelevu wa ardhi.
Katika kipindi cha miaka miwili iliyopita, wakazi wamekuwa wakishirikiana kwa karibu na Solidaridad, na matokeo sasa yanaonekana wazi: maeneo ya mashamba yaliyokuwa hayatumiki au yaliyotumika kwa kiwango kidogo yamebadilishwa na kuwa mifumo ya kilimo mseto yenye tija ambayo si tu inaongeza usalama wa chakula, bali pia inaboresha kipato cha kaya.
Kulingana na Jennifer Chemiso, Meneja wa Mradi katika Solidaridad, athari za mradi huu ni za kimazingira na kiuchumi.
“Mradi wa SAVE unaoshirikiana na wakulima wadogo 2,000 katika kata za Weru, Charagita, na Kiriita unalenga kurejesha hekta 259 za maeneo ya vyanzo vya maji yaliyo haribika kupitia mifumo ya kilimo mseto.
Tayari miche 160,000 ya miti imesambazwa, ambapo miti 112,000 imelengwa kwa ajili ya urejeshaji wa mazingira,” alisema Chemiso.
Mbali na kurejesha mifumo ya ikolojia na kuongeza uoto wa miti, mradi huu unawanufaisha moja kwa moja wanajamii wa eneo hilo. Esther Kwamboka, mwanachama wa Kikundi cha Kirimangai Jikaze, alisisitiza athari za kijamii za mradi huo.
“Mradi huu umeleta ajira kwa vijana wa hapa, hasa katika kazi za kitalu, upandaji na ufuatiliaji wa miti. Hii inawapa vijana wetu sababu ya kubaki na kufanya kazi katika jamii yao wenyewe,” alisema.
Ushirikishwaji wa jamii na umiliki wa mradi huu ni nguzo kuu ya mafanikio yake. Solidaridad haijatoa tu miche ya miti bali pia imewapatia wakulima mafunzo ya usimamizi bora wa miti ili kuhakikisha miti hiyo inadumu na kuwa na tija kwa muda mrefu.
Joseph Kang’o, afisa wa Solidaridad aliye katika kijiji cha Kirimangai, ameshuhudia mabadiliko haya kwa karibu.
“Tumeona wakulima wakibadilika kutoka hali ya kutilia shaka hadi kushiriki kikamilifu. Watu sasa wanajivunia kuwa na miti ya matunda na ya asili mashambani mwao. Mradi huu unajenga ustahimilivu na matumaini,” alisema.
Mradi huu ni sehemu ya Mradi wa SAVE (Shade for Vegetables), unaofadhiliwa na TerraFund for AFR100, muungano unaojumuisha World Resources Institute, Vumbuzi Impact Africa (VIA) Foundation, Realize Impact, na Barka.
Kwa kuanzisha vitalu, kupanda miti, na kuimarisha jamii, Mradi wa Kilimo Mseto wa Kirimangai unakuwa mfano bora wa urejeshaji wa ardhi na kilimo kinachokabiliana na mabadiliko ya tabianchi nchini Kenya.
